Jak wygląda handel między UK a Polską po Brexicie?
Od 2021 roku Wielka Brytania jest dla Polski krajem trzecim, więc każdy transport towarów wymaga pełnych formalności celnych po obu stronach granicy. Eksport z Polski i import do UK to dwie odrębne operacje, podobnie jak eksport z UK i import do Unii. Nie ma już swobodnego przepływu towarów, dlatego dokumenty trzeba przygotować przed wyjazdem, a nie na granicy.
Kluczowe jest ustalenie, kto odpowiada za każde zgłoszenie: eksporter, importer, przewoźnik czy agencja celna. Rozmycie odpowiedzialności to najczęstsza przyczyna zatrzymanych transportów na trasie Polska–UK.
Import z Polski do Wielkiej Brytanii
Import do UK wymaga zgłoszenia w systemie CDS, numeru EORI GB odbiorcy oraz kompletu dokumentów: faktury handlowej, listu przewozowego i danych o pochodzeniu towaru. Przed wjazdem na prom lub do tunelu kierowca potrzebuje numeru GMR, który łączy wszystkie referencje zgłoszeń z jednym przejazdem.
Polski eksporter składa zgłoszenie eksportowe w systemie AIS/IMPORT lub przez agencję celną w Polsce. Warto uzgodnić Incoterms, bo to one decydują, kto płaci cło i VAT oraz kto formalnie występuje jako importer w UK.
Eksport z UK do Polski
Przy wywozie z Wielkiej Brytanii zgłoszenie eksportowe składa się w CDS, a towar może jechać do Polski pod tranzytem T1 otwartym w NCTS. Tranzyt pozwala przenieść odprawę importową do urzędu docelowego w Polsce, co skraca postój na granicy francuskiej i w porcie.
Po stronie unijnej potrzebna jest deklaracja bezpieczeństwa ENS w systemie ICS2, a po dotarciu do Polski — zamknięcie tranzytu i zgłoszenie importowe w AIS/IMPORT. Każdy z tych etapów ma własne numery referencyjne, które muszą być zgodne z dokumentami kierowcy.
Jak usprawnić regularne transporty?
Firmy wysyłające towary regularnie oszczędzają czas, ustalając stały schemat: te same kody towarowe, sprawdzone dane stron i powtarzalne trasy. Warto prowadzić rejestr zgłoszeń i numerów MRN, bo ułatwia to korekty, zwroty i kontrole.
Współpraca z jedną agencją celną po stronie brytyjskiej i sprawdzonym partnerem po stronie polskiej ogranicza liczbę osób, przez które przechodzą dokumenty. Im mniej pośredników, tym mniejsze ryzyko rozbieżności między fakturą, zgłoszeniem i rzeczywistym ładunkiem.
Lista przed zleceniem
- Ustal Incoterms i odpowiedzialność za zgłoszenia.
- Sprawdź numery EORI po obu stronach.
- Przygotuj fakturę, list przewozowy i dane o pochodzeniu.
- Zaplanuj GMR, tranzyt T1 i deklarację ENS przed wyjazdem.
Na co uważać
Nie zakładaj, że przewoźnik załatwi odprawę. To zgłaszający odpowiada za poprawność deklaracji, a błąd w kodzie towaru lub wartości może oznaczać kontrolę, korektę i dodatkowe koszty postoju.
Oficjalne źródła
- GOV.UK — Trading with the European Union
- GOV.UK — Check duties and customs procedures for exporting goods
- Podatki.gov.pl — informacje o odprawach celnych w Polsce
Poradnik informacyjny, nie decyzja celna ani indywidualna porada podatkowa. Wymagania zależą od towaru, trasy i sytuacji; przed transportem sprawdź aktualne wytyczne.
